'Nee' is een eenvoudig woordje. Maar 'nee' zeggen is niet makkelijk. Nee, ik neem die taken er niet bij. Nee, dan kom ik niet. Nee, daar heb ik geen zin in. Nee, daar ligt mijn grens.

​

'Ja' is veel sneller uitgesproken. Ja, is het sociaal wenselijke antwoord. Ja, ik doe dat wel. Ja, laat dat maar aan mij over. Ja, ik zorg dat ik er ben. Wie ‘ja’ zegt, helpt anderen uit de brand. Met ‘ja’ maak je vrienden. Anderen zijn blij. Of met ‘ja’ voorkom je conflicten. Met ‘ja’ wordt er niemand boos.

​

Jij zélf hebt soms spijt van dat ‘ja’.  Je antwoord kwam te automatisch uit je mond. Je hebt niet eens een echte afweging gemaakt wat je antwoord zou moeten zijn. Je hebt je eigen gevoelens en omstandigheden niet meegewogen.

​

Veel van ons zijn getraind om ‘ja’ te zeggen. Het werd van ons verwacht om aardig en behulpzaam te zijn – vooral van vrouwen en meisjes. Er voor anderen zijn, is ook een mooie eigenschap. Vooral als het uit je hart komt en ‘nee’ ook een optie is.

​

Om ‘nee’ te zeggen, moet je vaak iets overwinnen. 'Nee' zeggen is spannend. Er zit lading op. Je wilt aardig gevonden worden. Je wilt niemand teleurstellen. Je wilt ergens bij horen. Om ‘nee’ te zeggen moet je stevig in je schoenen staan.

​

Tot mijn verrassing kreeg ik ooit promotie nadat ik ‘nee’ had gezegd op mijn werk. Kennelijk hadden ze gewacht op een bewijs dat ik een grens kon trekken als het nodig was. Mijn zagen ze als een (nieuwe) kracht in mij.

​

Het was inderdaad wel een overwinning voor mij dat ik ‘nee’ zei. Ik was zelf ook verrast dat het er spontaan en krachtig uitkwam. In mijn opvoeding was gehoorzamen, meebewegen en doen wat er van me gevraagd werd vanzelfsprekend. Vaders wil was wet. Een ‘nee’ was niet aan de orde. Om geen ‘nee’ te zeggen, had ik andere tactieken. Me onzichtbaar maken bijvoorbeeld. Me terugtrekken, ergens omheen bewegen, ontwijken.

​

Inmiddels heb ik geleerd hoe belangrijk ‘Nee’ zeggen is. Het is zowel voor mezelf als voor anderen veel helderder en dus fijner als ik ook ‘nee’ kan zeggen. Dat maakt mijn ‘ja’ betrouwbaar. Een ander weet dat ik iets niet met tegenzin doe. Toch kan ik nog steeds in de valkuil van een niet-gecheckt 'ja' stappen.

​

Mijn ‘nee’ is er niet altijd meteen. Soms laat het zich pas na enige tijd kennen. Het klinkt dan als een zachte fluistering in mijn hart. Als spanning in mijn buik. Of als een gevoel van weerstand: Nee, dit ben ik niet meer. Nee, dit past niet meer bij me.

​

Ook dan kan ik alsnog nee zeggen. Nee, ik wil een andere kant op. Ook dat heb ik moeten leren. Wie A zegt, hoeft niet door te gaan tot Z als de ingeslagen weg niet de goede blijkt te zijn.

​

31 januari is een dag om JA te gaan zeggen tegen jouw NEE’. Het wordt een dag om je ‘nee’ te onderzoeken en te herkennen. Om je nee de ruimte te geven. En daarmee ruimte te geven aan jou.

​

​